Uitgeverij Athenaeum

Gerard Brandt

Michiel Adriaenszoon de Ruyter (1607-1676) was al bij zijn leven een legende en na zijn dood is zijn roem nooit verflauwd. In tijden dat Nederland een nationale held nodig had bleek de Vlissingse kwajongen die opklom tot opperbevelhebber van de oorlogsvloot een uitstekende kandidaat. De Ruyter is een icoon van de Gouden Eeuw. Hij staat voor allerlei ‘oer-Hollandse’ waarden: trouw, dapperheid en – niet te vergeten – vroomheid. Wat generatie na generatie in De Ruyter aansprak was bovendien zijn eenvoud: hij verloochende zijn geringe afkomst nooit, ondanks de roem, de rijkdom en de adellijke titels die hij in de wacht sleepte. En, zo wil de overlevering, hij was als een vader voor zijn scheepsvolk.
Een groot deel van die roem heeft De Ruyter te danken aan zijn belangrijkste biograaf, de Amsterdamse predikant en schrijver Gerard Brandt (1626-1685). Diens lijvige biografie telt meer dan duizend bladzijden. Dankzij Het Leven en bedrijf van Michiel de Ruyter kennen we al die sappige details over het leven van de held, die telkens terugkomen in de geschiedenisboekjes, in liedjes en in de kinderboeken als Paddeltje. Hoe de jonge Michiel op de kerktoren van Vlisingen klom, hoe hij leed in de touwslagerij van Lampsins, draaiende ‘aan ’t grote wiel’, en hoe hij de Duinkerker kapers te slim af was door zijn schip met boter te besmeren. De beschrijvingen die Brandt maakte van De Ruyters reizen naar Marokko en zijn zeeslagen tegen de Engelsen zijn bovendien belangrijk bronnenmateriaal voor historici en latere biografen. Het boek is het werk van een tijdgenoot, iemand die een groot deel van de carrière van De Ruyter van nabij heeft gevolgd. Van de familie van de admiraal kreeg Brandt alle medewerking om zijn onderzoek te verrichten, en hij kon daardoor gebruikmaken van allerlei documenten en van mondelinge informatie uit de eerste hand.